КТ

Компьютерлік томография (КТ) - цифрлық реконструкция арқылы кескін алу үшін рентген фотондарын пайдалануға негізделген визуализация әдісі. Компьютерлік томографтың негізгі элементтері - рентген түтігі мен детекторлар. Рентген түтігі пациент арқылы өтетін рентген сәулесін шығарады. Бұл сәулені детекторлар қабылдап, екі немесе үш өлшемді кескін алу үшін қайта құрастырады.

Сканер қабылдаған аналогтық деректер әртүрлі алгоритмдердің көмегімен цифрлық режимде пациент ағзасының осы деңгейдегі көлденең қималары болып табылатын қайта құрастырылған кескіндерге айналдырылады. Әрбір кескін сәл басқа бұрышпен және басқа қайта құрастыру алгоритмімен жасалады. Кескінді құрайтын жеке көлемі бар элементтердің әрқайсысы екі өлшемді пиксель түрінде бейнеленеді, олардың әрқайсысына Хаунсфилд бірліктерімен (HU) өрнектелген белгілі бір тығыздық немесе әлсіреу сәйкес келеді.

КТ-зерттеу контрастты затты пайдалана отырып жүргізілуі мүмкін. Ол ағзадағы бірдей тығыздықтағы құрылымдарды анықтауға көмектеседі. КТ-зерттеулерде көбіне вена ішіне және ауыз арқылы енгізілетін контрастты заттар қолданылады. Қан кету, қан құйылу немесе ісіктер сияқты көптеген патологиялар контрастты перфузия жүргізгенде айқынырақ көрінеді. Ауыз арқылы қабылданатын контрастты зат асқазан-ішек жолдары ағзаларының қуыстарын осы кеңістіктерді айқынырақ ажырату үшін мөлдір емес ету мақсатында да қолданылуы мүмкін.

Клиникалық қолданудың негізгі салалары

• Мидың (контрастты затпен немесе онсыз және перфузия әдісімен)/бас сүйектің/бастың/мойынның КТ-сы
• КТ-миелография
• Кеуде қуысының/көкірек ортасының жоғары ажыратымдылықтағы КТ-сы
• Іш қуысы ағзаларының КТ-сы
• Кіші жамбас ағзаларының КТ-сы
• КТ-урография
• КТ-колонография
• Жүректің КТ-сы
• КТ-ангиография
• Сандық компьютерлік томография/СКТ-денситометрия
• Аяқ-қолдың КТ-сы

Қауіпсіздік

• Қарапайым рентгенографиядағы сияқты, КТ-да кескін алу үшін рентген сәулеленуі қолданылады, бірақ көп реттік экспозиция салдарынан КТ жүргізгендегі сәулелену дозалары жоғарырақ.
• Зерттеу алдында жүктіліктің бар-жоғын анықтау қажет. Мүмкіндігінше рентген сәулелерін пайдаланатын емшараларды жүктіліктен кейінгі мерзімге қалдыру немесе ультрадыбыстық зерттеу не магниттік-резонанстық томография (МРТ) сияқты сәулеленуге негізделмеген визуализация әдістерін қолдану керек.
• Балалар сәулеленуге сезімталырақ, сондықтан балаларда рентген сәулелерін пайдаланатын емшараларды абайлап жүргізу керек.
• Зерттеу жүргізуден туындаған асқынулар: қан кету, инфекция, шок және сирек жағдайларда өлім.
• Контрастты заттарға аллергиялық реакцияның ауырлық дәрежесі қызарудан анафилаксияға дейін әртүрлі болуы мүмкін. Вена ішіне енгізілетін контрастты затқа жедел типті аллергиялық реакция дамуының қауіп факторларына бұрын вена ішіне енгізілген контрастты затқа болған аллергиялық реакция, демікпе және тамақ өнімдеріне аллергия жатады.
• Бүйрек жеткіліксіздігі, көптік миелома және іркілген жүрек жеткіліксіздігі мен қолқа сағасының стенозы сияқты жүректің ауыр аурулары бар пациенттерге контрастты затты вена ішіне енгізуге болмайды. Басқа қарсы көрсетілімдерге ауыр сусыздану, диабет, орақ тәрізді жасушалы анемия және т.б. жатады.