ФГДС

Фиброгастродуоденоскопия (ФГДС) - өңештің, асқазанның, он екі елі ішектің шырышты қабатын зерттеудің диагностикалық эндоскопиялық әдісі. ФГДС гастритті, полиптерді, дивертикулдарды, ойық жара ауруын, ісіктерді және АІЖ-ның жоғарғы бөліктерінің басқа патологияларын анықтау мақсатында жүргізіледі. Емшара бірқатар араласу жасауға мүмкіндік береді: нысаналы биопсия (әрі қарай зерттеу үшін тін үлгілерін алу), өңештің тарылған аймағын кеңейту және басқалар. ФГДС-ны гастроэнтеролог-эндоскопист жүргізеді.

ФГДС қалай өтеді

Жағымсыз сезімдерді басу және жөтелдің алдын алу үшін пациенттің аузына лидокаині бар жергілікті анестетик бүркіледі. Содан кейін сол жақ бүйірге ыңғайлы жатуға көмектеседі. Емшара басталмас бұрын тіс протездерін алу керек. Пациентке тісті қорғайтын ауыз қақпағы беріледі. Ол арқылы икемді құрылғы (эндоскоп) енгізіліп, он екі елі ішекке дейін абайлап жылжытылады және шырышты қабат зерттеледі. Жақсырақ көру үшін дәрігер ауа үрлей алады. Бүкіл емшара 5-7 минутқа, ал қосымша манипуляциялар жүргізілгенде 20 минутқа дейін созылады. ФГДС кезінде дәрігер шағын полиптерді алып тастай алады. Бұл әдістеме іс жүзінде асқазан-ішектен қан кетуге немесе тесілуге әкелмейді, яғни емшара жоғары қауіппен байланысты емес.

Егер пациентте құсу рефлексі қатты байқалса, скрининг алдында дәрігер құсуға қарсы препарат, мысалы, церукал қабылдауды ұсынады. ФГДС кезінде тыныш әрі терең тыныс алуға назар аудару керек.

ФГДС жүргізілгеннен кейін біраз уақыт жұтыну қиын болады, сілекейді түкіруге тура келеді. Анестетик-спрейдің әсері біткен соң, бұл қызмет қалпына келеді. Бірнеше сағат тамақ ауырады, оны кәдімгі пастилкалар оңай басады. Енгізілген ауаның салдарынан асқазанда/іште кебу сезілуі мүмкін. Жағымсыз сезім тез өтеді.

ФГДС жүргізуге көрсетілімдер

Фиброгастродуоденоскопия пациентте мыналар болса тағайындалады:

• қара немесе шайыр тәрізді нәжіс;
• қан құсу;
• кекіру;
• төс артында тамақ кесегі тұрғандай сезім;
• қыжыл;
• этиологиясы түсініксіз анемия;
• іштің жоғарғы бөлігіндегі ауырсыну/жайсыздық;
• жұтынғандағы ауырсыну;
• түсініксіз салмақ жоғалту;
• басылмайтын жүрек айну/құсу;
• дисфагия (жұтынудың қиындауы);
• гастроэзофагеальді рефлюкс ауруы (асқазандағы тамақ өңешке «лақтырылады»);
• диафрагманың өңеш тесігінің жарығы.

ФГДС жүргізу АІЖ ағзаларының патологиялары: дуоденит, гастрит, ойық жара ауруы, целиакия және басқалардың диагнозын растау үшін қажет. Зерттеу өңештің төменгі бөлігінің қабырғаларындағы варикозды анықтау үшін бауыр циррозында, Крон ауруында, ісіктерге күдік болғанда тағайындалады.